محمد عسگری
قرب
در لغت به معنای نزدیک بودن است و در اصطلاح متشرعه قربة الی الله یعنی
نزدیکی به خداوند . براستی آن جا که سخن از مقربین الهیست ، این تقرب و
نزدیکی آنها نسبت به مولا و خالق چه نوع تقربیست ؟
برای
پاسخ به این سئوال و فهم معنای دقیق قربة الی الله و به خصوص نحوه تقرب
اولیای الهی به خداوند متعال ، بجاست اقسام قرب را بررسی نماییم :
اقسام قرب
1 – قرب زمانی . قربة
الی الله از این سنخ نیست چون خداوند منزه است از اینکه زمان بر او احاطه
کند بلکه زمان مخلوق اوست پس بین بنده و مولا قرب زمانی معنا ندارد .
2 – قرب مکانی . تقرب اولیای الهی به خداوند از این سنخ هم نیست به دلیل بالا .
3 – قرب علّی و معلولی .
این هم منظور نیست ، چون همه ماسوی الله معلول و خداوند علة العلل همه
آنهاست ، به این معنا کفار و ملحدین هم مقرب الی الله اند ، چون معلول و
مصنوع خداوند هستند . در این صورت کفار و موجودات پستی مانند جماد و نبات
و حیوان در ردیف اولیای خدا قرار می گیرند ، پس این نوع تقرب هم تقرب به
خداوند نیست .
4 – قرب نسبی . خداوند هیچ نسبت قوم و خویشی و قرابت اکتسابی با کسی ندارد . پس این هم منظور از قربة الی الله نیست .
5 – قرب حقیقی .
کلمه حقیقی از حقیقت است و حق آن است که بطلان بر او عارض نمیشود . این
است آن معنای اراده شده در شرع و متشرعه . از این جهت است که : علی مع الحق و الحق مع علی یعنی
علی با حق و حق با علی است ،علی وحق آنقدر به هم نزدیکند که یک چیز محسوب
میشوند ، چون علی مظهر صفات حق است لذا بطلان بر او عارض نمی شود ، عمل
علی عمل خدا و طاعت او طاعت خدا و هدایت او هدایت خدا و اراده او اراده
خداست . و تک تک اهل بیت از رسول خدا تا امام زمان صلوات الله علیهم
اجمعین اینگونه هستند یعنی مقربان حقیقی به خداوند بوده تقربشان حقیقیست .
و من الله التوفبق